Repo Hesaplama
Repo (geri alım anlaşması) işleminde anapara, yıllık faiz oranı ve vadeye göre kazanılan faizi ve geri alım tutarını hesaplayın.
Repo Hesaplama Nasıl Yapılır?
Repo (repurchase agreement — geri alım anlaşması), bir tarafın elindeki menkul kıymeti (genellikle Hazine bonosu veya tahvili) belirli bir vadede, önceden anlaşılan bir fiyattan geri satın almayı taahhüt ederek karşı tarafa satmasıdır. Ekonomik açıdan, menkul kıymet teminat gösterilerek yapılan kısa vadeli bir borç alma/verme işlemidir; yatırımcı için ise atıl nakdi çok kısa süreliğine (genellikle bir gecelik ile birkaç hafta arası) değerlendirmenin bir yoludur.
Repo işlemlerinde faiz, basit faiz yöntemiyle hesaplanır: Faiz Tutarı = Anapara × Yıllık Repo Faiz Oranı × (Vade Gün Sayısı ÷ 365). Vade sonunda yatırımcıya geri ödenecek tutar, anapara ile bu faiz tutarının toplamıdır. Bu, Vadeli Mevduat Faizi hesaplama mantığıyla neredeyse aynıdır, ancak repo'da işlem bir mevduat hesabı değil, teminatlı bir menkul kıymet alım-satım sözleşmesi üzerinden yapılır ve genellikle stopaj/vergi muamelesi farklılık gösterebilir.
Örnek Hesaplama
100.000 TL'yi yıllık %45 repo faiz oranıyla 7 gün vadeli bir repo işlemine yatırdığınızı varsayalım. Faiz Tutarı = 100.000 × 0,45 × (7 ÷ 365) ≈ 863,01 TL olur. Vade sonunda geri alım tutarı 100.000 + 863,01 = 100.863,01 TL olarak hesaplanır.
Daha büyük bir tutar ve daha uzun vadeyle örnek verelim: 500.000 TL'yi yıllık %42 oranla 30 gün vadeli bir repoya yatırırsanız, Faiz Tutarı = 500.000 × 0,42 × (30 ÷ 365) ≈ 17.260,27 TL, vade sonu geri alım tutarı ≈ 517.260,27 TL olur.
Repo ile Ters Repo Arasındaki Fark
"Repo" ve "ters repo" terimleri, aynı işlemin iki farklı tarafını ifade eder. Menkul kıymeti satıp karşılığında nakit alan (borçlanan) taraf için bu işlem repo'dur; nakit verip karşılığında menkul kıymeti teminat olarak alan (kısa vadeli faiz geliri elde eden) taraf için ise aynı işlem ters repo'dur. Bireysel yatırımcıların bankalar veya aracı kurumlar aracılığıyla yaptığı "repo yatırımı" ekonomik olarak genellikle ters repo tarafına denk gelir, ancak günlük dilde her ikisi için de "repo" terimi kullanılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Repo işlemi nedir?
Repo (repurchase agreement / geri alım anlaşması), bir tarafın elindeki menkul kıymeti (genellikle Hazine bonosu/tahvili) belirli bir vadede, önceden belirlenmiş bir fiyattan geri almak taahhüdüyle karşı tarafa satmasıdır. Ekonomik olarak, menkul kıymet teminat gösterilerek yapılan kısa vadeli bir borçlanma/ödünç işlemidir.
Ters repo ile repo arasındaki fark nedir?
Repo, menkul kıymeti satıp nakit alan (borçlanan) tarafın işlemidir. Ters repo ise aynı işlemin karşı taraftan bakışıdır: nakit verip menkul kıymeti teminat olarak alan (kısa vadeli faiz geliri elde eden) tarafın işlemidir. İki terim, aynı işlemin iki farklı tarafını ifade eder.
Repo faizi nasıl hesaplanır?
Repo işlemlerinde faiz, basit faiz yöntemiyle hesaplanır: Faiz Tutarı = Anapara × Yıllık Repo Faiz Oranı × (Vade Gün Sayısı ÷ 365). Vade sonunda geri alım tutarı, anapara ile bu faiz tutarının toplamıdır.
Repo işlemleri genellikle ne kadar vadeli olur?
Repo işlemleri genellikle çok kısa vadelidir; bir gecelik (overnight) repolardan birkaç haftaya kadar değişen vadelerde yapılabilir. Türkiye'de bankalar ve aracı kurumlar, atıl nakdi kısa süreliğine değerlendirmek isteyen yatırımcılara sıkça repo işlemi sunar.
Repo yatırımının riski var mı?
Repo, teminatlı bir işlem olduğu için mevduata göre görece düşük riskli kabul edilir, ancak riski sıfır değildir; teminat olarak gösterilen menkul kıymetin değer kaybetmesi veya karşı tarafın yükümlülüğünü yerine getirememesi gibi riskler taşır. Kesin koşullar için aracı kurumunuzun sözleşme şartlarına başvurmanız önerilir.